مطالعه حاضر با هدف بررسی خصوصیات کیفی آب و وضعیت تغذیه گرایی تالاب میانکاله با استفاده از شاخص تروفی کارلسون (TSI) و TRIX انجام گرفته است. اندازه گیری پارامترها طی 6 فصل و 8 دوره نمونه برداری در 6 ایستگاه دهنه چپقلی، بندر گز، قر ه سو، گلوگاه، اسماعیل سای و میان قلعه انجام شده است. براساس نتایج ارائه شده ایستگاه های دهنه چپقلی، قره سو، به ترتیب بیش ترین مقادیر فسفات (mg/l 0/12)، نیترات (mg/l 11/04)، کم ترین DO (mg/l 87) و بیش ترین BOD (mg/l 14/77) را به خود اختصاص داده اند که حاکی از وضعیت نامطلوب تالاب از نظر کیفی می باشد. محاسبه شاخص (TSI) براساس (TP) تشان می دهد که تالاب میانکاله در چهار ایستگاه دهنه چپقلی، قره سو، گلوگاه و میان قلعه در شرایط هایپرتروفیک (80-70) و در ایستگاه های بندرگز و اسماعیل سای در شرایط یوتروفیک (70-60) قرار دارد. از طرفی براساس (TN) به جز ایستگاه گلوگاه که در شرایط هایپرتروفیک (80-70) قرار دارد، بقیه ایستگاه ها در شرایط هایپرتروفیک حاد (100-80) می باشند. همچنین براساس (P/N) تمام ایستگاه های مورد مطالعه تالاب میانکاله در شرایط مزوتروفیک خفیف (40-30) قرار دارند. به طور کلی براساس شاخص TSI کل (62/92)، وضعیت تالاب در محدوده یوتروفیک (70-60) می باشد.  نتایج به دست آمده برای TRIX نشان می دهد که دو ایستگاه دهنه چپقلی و گلوگاه در محدوده مزوتزوفیک (5-4) و بقیه ایستگاه‎ ها در محدوده الیگوتروفیک (4-2) قرار می گیرندکه حاکی از وضعیت نامطلوب تالاب از نظر تروفی می‎باشد. عامل اصلی این شرایط تخلیه فاضلاب ها و زه آب های خروجی از واحدهای مختلف در حاشیه تالاب که حاوی مقادیر زیادی ترکیبات نیترات و فسفات هستند، می باشد.

تالاب بین المللی امیرکلایه با مساحت 935 هکتار در استان گیلان قرار دارد. ورود رواناب های کشاورزی، برداشت آب به منظور کشاورزی و رویش گیاهان به ویژه گیاهان غوطه ور و حاشیه ای از عوامل تهدید کننده اصلی این تالاب بوده که باعث کاهش سطح آن شده است و به همین دلیل تعیین وضعیت آن ضرورت دارد تا در صورت تائید شرایط نامطلوب اقدامات احیاء برای آن صورت گیرد. این تحقیق از پاییز 1392 تا تابستان 1393 به منظور بررسی وضعیت تروفی تالاب امیرکلایه صورت گرفت. نمونه برداری از 6 ایستگاه در نظر گرفته شده، طی چهار فصل انجام گردید و در آن شاخص تغذیه گرایی (TSI) با استفاده از 4 پارامتر: فسفات کل (TP)، نیتروژن کل (TN)، عمق سشی دیسک (SD) و کلروفیل آ (chl-a) مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس شاخص TSI تالاب امیر کلایه از نظر SD در بحرانی ترین حالت از لحاظ پارامتر های TP،TN و chl-a بوده و از نظر chl-a بهتر از پارامتر های TP،TN و SD می باشد. بر اساس آزمون آماری میانگین مقدار نیتروژن کل در فصل زمستان کمترین و در فصل تابستان بیشترین میزان رویت گردید. میانگین مقدار فسفات کل در فصل زمستان بیشترین و در فصل پاییز کمترین مقدار رویت شد. میانگین مقدار کلروفیل آ در فصل تابستان بیشترین میزان بود، اما سه فصل دیگر با یکدیگر از لحاظ مقدار کلروفیل آ اختلاف معنی داری نداشتند (P>0.05). میانگین عمق سشی دیسک در تابستان کمترین و در زمستان بیشترین عمق سشی دیسک مشاهده شد. با استفاده از آزمون آماری دانکن، هیچ یک از متغیرهای کلروفیل آ، نیتروژن کل، فسفات کل و عمق سشی دیسک در ایستگاه های مختلف تفاوت معنی داری نداشتند (P>0.05). نتایج نشان داد که تالاب امیرکلایه در فصل های پاییز و زمستان در وضعیت مزوتروفیک و در فصل بهار به دلیل ورود رواناب های کشاورزی در وضعیت مزوتروفیک حاد قرار داشت. در فصل تابستان نیز به علت افزایش ورود رواناب های کشاورزی و گرمای هوا در وضعیت یوتروفیک قرار گرفت.

انسان با تهذیب نفس و علم حضوری می تواند حضور علت هستی بخش را درک نماید؛ لذا در فلسفه اسلامی خداوند حاضر علی الاطلاق است. اما پرسش از چرایی عدم انکشاف حضور الهی به طور گسترده برای بشر از طریق روش هایی مانند تجربه دینی ذهن فیلسوفان دین را به خود مشغول داشته است و تقریرات شلنبرگ در استدلال به اختفای الهی برای الحاد، در این میان نقش محوری دارد. عمده پاسخ ها به علت اختفای الهی از منظر وجودی، فلسفی، عرفانی و کلامی است. اما در پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوایی سعی شده است رویکردهای انسانی تراویس دامزدی مورد ارزیابی قرار گیرد. وی با بیان مواردی مانند شاخص انزجار آسیب دیده، شاخص انزجار محدودیت وجودی، شاخص ترس و امید و شاخص از خود بیگانگی سعی در طرح دلایل اختفای الهی نموده است. در این مقاله عمده نقدهای این رویکرد انسانی مواردی چون نسبی گرایی و استقرای ناقص، بی نیاز نبودن از رویکردهای کلامی مانند تدبیر، حکمت و لطف الهی، ارائه تصویری منفعل از خداوند و عدم توجه به بعد اجتماعی دین، دانسته شده است.

تخمین وضعیت تروفی یک تالاب، اولین گام در ارزیابی کیفیت آن است. سطوح بالای نیتروژن و فسفر، از مشکلات مهم و تأثیر گذار بر منابع آبی است که همراه مواد آلوده کننده وارد آب های طبیعی می شود. این مواد به طور عمده حاصل فعالیت های بشری است که از طریق پساب های کشاورزی، صنعتی و غیره به آب ها وارد می شوند. یکی از اثرات افزایش مواد مغذی، تغذیه گرایی در اکوسیستم های آبی است که از جدی ترین تهدیدهای زیست محیطی محسوب می شود. شاخص تروفی (TSI) ابزاری سودمند برای بیان ساده کیفیت آب و مشخص کردن موقعیت تروفی منابع آبی از نظر شدت تولید و تغذیه گرایی است که آن را کارلسون ارائه کرده است. با توجه به نقش و اهمیت تالاب انزلی در زیست بوم منطقه، در سال 1393 طی پژوهش حاضر، وضعیت تروفی این تالاب با استفاده از مدل های مختلف شاخص کارلسون بررسی شد. بدین منظور ایستگاه های زیر پل بندر انزلی، سرخانکل، پیربازار، سیاه درویشان، نوخاله، هندخاله، تالاب شرق، خروجی تالاب شرق، آبکنار و ماه روزه انتخاب و پارامترهای مورد نظر در آنها اندازه گیری شد. در مجموع نتایج آنالیز واریانس نشان دهنده اختلاف معنی دار (05 /0 P<) در مقادیر شاخص های ذکر شده در ایستگاه ها و فصول مختلف سال بود. ارزیابی شاخص تروفی (TSI) بر اساس فسفات کل (TP) و ازت کل (TN)، وضعیت تالاب را در اغلب ایستگاه ها در وضعیت هایپرتروف تا هایپرتروف حاد نشان داد. مقایسه مقادیر مواد مغذی فسفر و ازت نیز حاکی از توسعه شدید پدیده تغذیه گرایی در تالاب بین المللی انزلی است.

دریاچه مصنوعی شهدای خلیج فارس (چیتگر) در شمال غرب تهران واقع شده است و در زمستان 1391 از رودخانه کن آب گیری شده است. در تعیین سطح تغذیه گرایی از عوامل فسفات کل، نیتروژن کل، عمق دیسک سکی و کلروفیل آ استفاده شد. نمونه برداری از ستون آب به وسیله روتنر در 5 ایستگاه در پهنه آبی دریاچه انجام شد. جهت آنالیز آب از روش کار استاندارد برای آزمایش آب ارائه شده توسط انجمن بهداشت عمومی آمریکا استفاده شد. جهت تعیین تفاوت میانگین پارامترهای موردبررسی، آزمون آنالیز واریانس یک طرفه ANOVA و آزمون تفاوت زوج میانگین های دانکن در سطح اطمینان 95 درصد مورداستفاده قرار گرفت. نتایج بررسی های هیدرو شیمی آب در سال 1392-1398 نشان داد میانگین سالانه هدایت الکتریکی 65 ±,432 میکرو زیمنس بر سانتی متر، مقدار pH برابر 45/0±,79/7، حد شفافیت دیسک سی چی 9/0±, 7/3 متر اندازه گیری شد. میانگین سالانه اکسیژن محلول، نیتروژن و فسفر کل، به ترتیب برابر با 4/1±,3/8، 342/1±, 828/2 و 015/0±,041/0، میلی گرم در لیتر و کلروفیل آ 7/2±,2/5 میکروگرم در لیتر محاسبه گردید. در طی ماه های موردبررسی دمای آب بین 4/0±, 8/5 درجه تا 2/0±, 9/28 درجه سانتی گراد متغیر بود. در دریاچه چیتگر نسبت ازت به فسفر بیشتر از 30 بود و بنابراین در سال های موردبررسی فسفر نقش محدودکنندگی را در فرآیند یوتروف شدن داشته است. در طی سال های 98-1392 میانگین شاخص تغذیه گرایی (TSI) برابر 3/6±, 6/40 با دامنه 29 تا 50 بود. بر مبنای ارزیابی چند پارامتری در ابتدای آبگیری دریاچه مصنوعی چیتگر شاخص تروفیکی در حد دریاچه های اولترااولیگوتروف و طی سال های 1395 و 1396 به سطح مزوتروف نزدیک شده و بعد از تابستان 1397 شاخص تغذیه گرایی طی روند کاهشی تقریباً به تراز اولیه برگشته است. دو عامل معرفی ماهیان (شکارچی و پلانکتون خوار) و عملکرد تصفیه خانه در کاهش سطح تغذیه گرایی این دریاچه مؤثر بوده است.

زمینه و هدف: سد دز بر روی رودخانه دز در استان خوزستان قرار دارد. در مطالعه میدانی پارامترهای هدایت الکتریکی (EC)، نیترات (NO3)، آمونیوم (NH4)، فسفات (PO4)، کدورت (Turbidity)، کل جامدات (TS)، قلیاییت (Alkalinity)، کلیفرم (Coli)، دما، اکسیژن محلول (DO)، اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی (BOD5)، کلروفیل آ (Colloropill) و دیسک سچی (Secchi disk) در پنج ایستگاه در عمق های 0، 2.5، 5، 10، 25 و 50 برای سال آبی 90-89 اندازه گیری شدند.روش بررسی: از میان انواع شاخص ها، شاخص WQI و TSI جهت بررسی وضعیت کیفی و تروفیک آب در ایستگاه های مختلف استفاده گردیدند و با توجه به ویژگی های مشترک بدست آمده از نتایج، پهنه بندی ایستگاه ها در محیط GIS انجام شد.یافته ها: تحلیل نتایج نشان داد که بیشترین و بهترین شاخص کیفی آب مخزن با مقدار 61 برای ایستگاه دوم تقریبا در وسط مخزن در دی ماه و کمترین آن در ایستگاه ورودی به مخزن با مقدار 46 در فروردین ماه است. همچنین شاخص وضعیت تروفیک دریاچه در حالت مزوتروفیک و یوتروفیک در بهار و تابستان متغیر است ولی در بقیه فصول وضعیت نسبتا ثابتی دارد. علت این تغییرات بهم خوردن سیستم لایه بندی دمایی است.نتیجه گیری: با توجه به بررسی نتایج آزمایشگاهی و ارزیابی مقادیر شاخص های کیفی، آب مخزن دز جهت انواع مصارف عمومی مطلوب بوده و فقط جهت شرب نیاز به تصفیه پیشرفته دارد. همچنین در صورت تداوم ورود منابع آلاینده، مشکل تغذیه گرایی، کیفیت آب دریاچه را تهدید می نماید. وقوع این پدیده می تواند سبب ایجاد محدودیت های جدی در قابلیت کاربری آب، افزایش کدورت، تولید مواد سمی و افزایش نرخ رسوب گذاری گردد.

تالاب ﭼ ﻐ ﺎ ﺧ ﻮ ر ﺑ ﺎ وﺳ ﻌ ﺘ ﯽ حدود 1500 ﻫ ﻜ ﺘ ﺎ ر یکی از بزرگ ترین و زیﺒ ﺎ ﺗ ﺮ یﻦ تالاب های اﺳ ﺘ ﺎ ن ﭼ ﻬ ﺎ رﻣ ﺤ ﺎ ل و ﺑ ﺨ ﺘ ﯿ ﺎ ری اﺳ ﺖ . به منظور تعیین وضعیت تغذیه گرایی تالاب چغاخور در فصل تابستان 1396، نمونه برداری از آب تالاب چغاخور در 40 ایستگاه انجام گردید. موقعیت ایستگاه های نمونه برداری شده با استفاده از دستگاه GPS ثبت شد. در این مطالعه وضعیت یوتریفیکاسیون تالاب چغاخور با استفاده از شاخص تغذیه-گرایی Trophic State Index (TSI) براساس 3 پارامتر: فسفر کل (TP)، کلروفیل آ (Chl-a) و عمق سشی دیسک (SD) بررسی شد. طبق نتایج حاصل از این مطالعه میانگین ارزش شاخص 35/37 محاسبه شد که بر مبنای آن تالاب در شرایط مزوتروف قرار می گیرد. به منظور بهبود وضعیت تالاب باید از ورود زهاب های کشاورزی و پساب های شهری و خانگی به تالاب جلوگیری کرد

وضعیت تروفیک دریاچه از ویژگی های نمایانگر تأثیرات انسانی بر این اکوسیستم های آبی می باشد. پژوهش حاضر به منظور بررسی وضعیت تروفی دریاچه سد بوستان (استان گلستان) به صورت فصلی از بهار 1398 تا تابستان 1399 در 5 ایستگاه مطالعاتی انجام شد. در این مطالعه پارامترهای فیزیکوشیمیایی مانند pH، هدایت الکتریکی، دما، غلظت اکسیژن محلول، عمق صفحه سشی، شوری، مواد جامدمحلول و سختی کل تعیین شد. هم چنین، نیترات، فسفات، نیتروژن کل، فسفر کل، آمونیاک، قلیائیت کل و کلروفیل a با استفاده از روش استاندارد مورد ارزیابی قرار گرفتند. شاخص کارلسون میزان تغذیه گرایی در نقاط مختلف دریاچه بر اساس فسفر کل، کلروفیل a و عمق صفحه سشی محاسبه گردید. نتایج شاخص کارلسون بین 44/52 تا 46/60 متغیر بود و شرایط یوتروف در دریاچه را نشان داد. پژوهش حاضر می تواند در آینده به صورت سیستم پشتیبان تصمیم گیری برای نیل به نظارت و بهره برداری بهینه و مدیریت کیفیت آب مخزن پشت سد بوستان ارائه دهد.

تالاب کانی برازان مهاباد از جمله تالاب های مهم جنوب دریاچه ارومیه می باشد و به دلیل تنوع زیستی به عنوان پناهگاه حیات وحش و سایت رامسر ارتقا یافته است. در این تحقیق 15 ایستگاه در تالاب کانی برازان مهاباد برای نمونه برداری پارامترهای کیفی آب در فصول چهارگانه سال 1394 انتخاب و با یک زمان بندی منظم، عملیات نمونه برداری انجام گرفت. همچنین از 6 ایستگاه داخل تالاب در طول فصل تابستان نمونه برداری رسوب برای تعیین فسفر زیست فراهم انجام شد. پارامترهای کیفی آب در این مطالعه شامل: نیتروژن، فسفر، شفافیت، کلروفیل a، (اکسیژن خواهی بیولوژیکی) BOD، (اکسیژن خواهی شیمیایی) COD و بار باکتریایی در تالاب بوده که براساس روش های آزمایشگاهی استاندارد تعیین شدند. نتایج حاصل برای BOD و COD نشان داد که در تمام فصول سال مقدار این پارامترها بیشتر از استاندارهای تعیین شده بود. همچنین نتایج بیانگر بالا بودن TSI (TN) در فصول اول و دوم سال و افزایش مقادیر TSI (TP) و TSI (SD) در فصول پاییز و زمستان نسبت به فصول قبلی سال بود. میانگین فسفر زیست فراهم در نمونه های رسوب برابر با mgkg-1 4/29 بود که نشان دهنده ی خطر آزاد شدن فسفر از رسوبات بستر و تشدید فرایند غنی شدن در طول فصل تابستان است. به علاوه ارتباط معنی دار (01/0 > P، 79/0=r) بین مقدار فسفر کاول و تراکم جلبک تک سلولی به روشنی موید این واقعیت بود که روش کاول می تواند به عنوان شاخص جلبک زیست فراهم در این تالاب مورد استفاده قرار گیرد. در نهایت براساس شاخص تروفی مشاهده شد که شرایط تالاب در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان به ترتیب در وضعیت مزوتروفیک خفیف، الیگوتروف، مزوتروفیک و مزوتروفیک حاد قرار دارد و می توان بیان کرد وضعیت تالاب در حال گذر به مرحله پرغذایی است که این امر به دلیل عدم تامین آب با کمیت و کیفیت مناسب بخصوص در فصل تابستان می باشد. . .

برای تحلیل و تفسیر مشخصه های کیفی آب، روش های مختلف ریاضی وجود دارد که از میان آن ها، روش شاخص های کیفی آب یکی از ساده ترین روش ها با کاربرد فراوان است. دریاچه زریوار تنها پهنه آبی و مهم ترین اکوسیستم آبی در استان کردستان است که از لحاظ اینکه شرایط مناسبی برای انواع آبزیان و دوزیستان فراهم می سازد، حایز اهمیت است. در این مطالعه از سه شاخص TLIو TSI و WQINSF جهت مشخص کردن وضعیت کیفی آب دریاچه زریوار استفاده شد. پارامترهای مختلف آب دریاچه در طی 18 ماه در فصول مختلف در سال 1395 بررسی شد. براساس شاخص TLI دریاچه زریوار با مقدار عددی 25/6 به عنوان اکوسیستم هاپیرتروف شناخته شد. مقدار حاصل از شاخص TSI برابر 06/64 است که در کلاس سوم از طبقه بندی یعنی یوتروف قرار می گیرد. براساس شاخص WQINSF دریاچه زریوار با مقدار 7/55 وضعیت متوسطی داشته و در کلاس سوم طبقه بندی قرار گرفت. با توجه به بررسی شاخص ه ای مختلف مشخص شد که شاخصی که پارامتر های بیشتری در آن دخیل هستند وضعیت دقیق تر و واقعی تری از دریاچه را نشان خواهد داد و نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که کیفیت آب دریاچه زریوار در طی مدت مطالعه شرایط مناسبی ندارد. لذا می بایست جهت حفظ این منبع آبی از آلودگی های خطرناک، دستور العمل های سختگیرانه تری بویژه برای ورود فاضلاب های خانگی و کشاورزی در نظر گرفته شود.